ประเทศไทยเริ่มมีระบบโรงเรียนหลวงสำหรับราษฎรทั่วไปตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. 2427 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) โดยทรงเลือกใช้พื้นที่ของ “วัด” เป็นสถานที่ตั้งโรงเรียนเพื่อให้เข้าถึงชุมชนได้ง่าย ดังนั้น โรงเรียนที่ใช้ชื่อขึ้นต้นว่า “โรงเรียนวัด” หรือ “โรงเรียนมัธยมวัด…” ส่วนใหญ่ที่มีประวัติเก่าแก่ มักจะก่อตั้งขึ้นมานานก่อน พ.ศ. 2500 ทั้งสิ้น นี่คือรายชื่อโรงเรียนวัดเก่าแก่และมีชื่อเสียงในประเทศไทยที่ก่อตั้งก่อน พ.ศ. 2500
โรงเรียนวัดเก่าแก่ในกรุงเทพมหานคร
โรงเรียนวัดมหรรณพาราม

โรงเรียนวัดมหรรณพาราม (ก่อตั้ง พ.ศ. 2427) ความสำคัญ: นี่คือ “โรงเรียนหลวงสำหรับราษฎรแห่งแรกของประเทศไทย” ก่อตั้งขึ้นในพื้นที่วัดมหรรณพารามวรวิหาร ถือเป็นจุดเริ่มต้นของระบบโรงเรียนวัดในยุคสมัยใหม่
โรงเรียนวัดบวรนิเวศ

โรงเรียนวัดบวรนิเวศ (ก่อตั้ง พ.ศ. 2436) สถาปนาขึ้นโดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ร่วมกับสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
โรงเรียนวัดราชบพิธ

โรงเรียนวัดราชบพิธ (ก่อตั้ง พ.ศ. 2428) เริ่มแรกเปิดสอนบริเวณศาลาลายรอบพระอุโบสถวัดราชบพิตรสถิตมหาสีมาราม
โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร

โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร (ก่อตั้ง พ.ศ. 2443) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นพร้อมกับการสถาปนาวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม
โรงเรียนวัดสระเกศ

โรงเรียนวัดสระเกศ (ก่อตั้ง พ.ศ. 2442) เริ่มต้นจากการเป็นโรงเรียนเชลยศักดิ์ (โรงเรียนราษฎร์) ภายในวัดสระเกศราชวรมหาวิหาร ก่อนจะเปลี่ยนเป็นโรงเรียนรัฐบาล
โรงเรียนวัดนวลนรดิศ

โรงเรียนวัดนวลนรดิศ (ก่อตั้ง พ.ศ. 2433) โรงเรียนเก่าแก่ฝั่งธนบุรี ก่อตั้งขึ้นโดยดำริของพระครูศีลคุณธราจารย์ (เจ้าอาวาสวัดนวลนรดิศในขณะนั้น)
โรงเรียนวัดสุทธิวราราม

โรงเรียนวัดสุทธิวราราม (ก่อตั้ง พ.ศ. 2454) สถาปนาขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) โดยใช้ที่ดินเดิมของวัดลาว (วัดสุทธิวราราม)
โรงเรียนสตรีวัดระฆัง

โรงเรียนสตรีวัดระฆัง (ก่อตั้ง พ.ศ. 2457) ตั้งอยู่ในเขตบางกอกน้อย ฝั่งธนบุรี ตั้งอยู่ในบริเวณวัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร แรกเริ่มก่อตั้งขึ้นโดยใช้ตึกระฆังอุดมธรรมปัญญาสถาน เป็นสถานที่เรียนของกุลสตรีในยุคแรก
โรงเรียนสตรีวัดมหาพฤฒาราม

โรงเรียนสตรีวัดมหาพฤฒาราม (ก่อตั้ง พ.ศ. 2461) โรงเรียนสตรีเก่าแก่ที่ตั้งอยู่ในบริเวณวัดมหาพฤฒารามวรวิหาร
โรงเรียนมัธยมวัดมกุฏกษัตริยาราม

โรงเรียนมัธยมวัดมกุฏกษัตริยาราม (ก่อตั้ง พ.ศ. 2494) ก่อตั้งขึ้นก่อนปี พ.ศ. 2500 เล็กน้อย โดยอาศัยที่ดินและอาคารของวัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร
โรงเรียนวัดสังเวช

โรงเรียนวัดสังเวช (ก่อตั้ง: พ.ศ. 2486) ตั้งอยู่ในเขตพระนคร มีประวัติการสอนในวัดมาแต่เดิมอยู่ในซอยสามเสน 1 ติดกับวัดสังเวชวิศยารามวรวิหาร เป็นโรงเรียนมัธยมเก่าแก่อีกแห่งหนึ่งในย่านพระนครที่หล่อหลอมเยาวชนในชุมชนริมแม่น้ำเจ้าพระยามาหลายรุ่น
โรงเรียนวัดเก่าแก่ในต่างจังหวัด
โรงเรียนวัดทรงธรรม (จังหวัดสมุทรปราการ — ก่อตั้ง พ.ศ. 2429) เป็นโรงเรียนหลวงแห่งแรกของจังหวัดสมุทรปราการ ตั้งอยู่ในวัดทรงธรรมวรวิหาร อำเภอพระประแดง
โรงเรียนวัดเขมาภิรตาราม (จังหวัดนนทบุรี — ก่อตั้ง พ.ศ. 2450) เริ่มก่อตั้งโดยพระครูวินัยธรรม (ชื่น) เจ้าอาวาสวัดเขมาภิรตารามในสมัยนั้น
โรงเรียนวัดราชาธิวาส (กรุงเทพฯ/นนทบุรี — ก่อตั้ง พ.ศ. 2446) ก่อตั้งโดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เปิดสอนครั้งแรกที่ศาลาการเปรียญวัดราชาธิวาสวิหาร
ข้อสังเกต: โรงเรียนที่มีคำว่า “วัด” นำหน้าในประเทศไทย ส่วนใหญ่หากเป็นโรงเรียนประจำจังหวัดหรือโรงเรียนขนาดใหญ่ มักจะมีประวัติย้อนไปถึงยุคปฏิรูปการศึกษาในสมัยรัชกาลที่ 5 และรัชกาลที่ 6 (ช่วง พ.ศ. 2430 – 2470) เกือบทั้งหมด ทำให้อายุของโรงเรียนเหล่านี้เกินกว่า 70-100 ปีขึ้นไป (ซึ่งเกิดก่อน พ.ศ. 2500 แน่นอน)







ใส่ความเห็น