ไม่น่าเชื่อว่าก่อนที่ระบบการศึกษาของไทยจะกลายเป็นโรงเรียนสหศึกษาที่เด็กชายหญิงนั่งเรียนร่วมห้องกันอย่างในปัจจุบัน รากฐานที่เก่าแก่ที่สุดของการศึกษาไทยกลับเริ่มต้นขึ้นในฐานะ “โรงเรียนชายล้วน” โดยผูกพันอยู่กับวัดและราชสำนักมานานนับศตวรรษ จากสถานที่กวดวิชาเตรียมเข้าทำราชการของเหล่าลูกหลานขุนนาง สู่เบ้าหลอมของ “สุภาพบุรุษ” ผู้ขับเคลื่อนนวัตกรรม การเมือง และเศรษฐกิจของประเทศ หากคุณยังไม่เคยรู้จักประวัติศาสตร์อันเข้มข้นของโรงเรียนชายล้วนแห่งแรกในไทย บทความนี้ Shop-dek.com นำตำนานและความเป็นมามานำเสนอ
ประวัติศาสตร์ก้าวสำคัญ ต้นกำเนิด “โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ” โรงเรียนหลวงชายล้วนแห่งแรกของสยาม
ในอดีต เด็กชายไทยมักจะถูกส่งไปบวชเรียนเป็น “ลูกศิษย์วัด” เพื่ออ่านออกเขียนได้และเรียนรู้วิชาชีพ จนกระทั่งปี พ.ศ. 2425 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) พระองค์ทรงมีพระราชดำริที่จะปรับปรุงระบบบริหารราชการแผ่นดินให้ทันสมัย จึงจำเป็นต้องมีบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถตามแบบสากล พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้ง “โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ” ขึ้นภายในพระบรมมหาราชวัง โดยใช้เป็นโรงเรียนสำหรับฝึกหัดข้าราชการและทหารมหาดเล็ก และถือเป็น “โรงเรียนหลวงชายล้วนแห่งแรกของประเทศไทย”
การเรียนการสอนในยุคแรกเน้นไปที่ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ คณิตศาสตร์ และระเบียบวินัยทหารเพื่อเตรียมพร้อมรับราชการ ต่อมาเมื่อกิจการขยายตัวขึ้น โรงเรียนจึงได้ย้ายออกมาภายนอกพระบรมมหาราชวัง และเปลี่ยนผ่านมาเป็น “โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย” (ตั้งอยู่บริเวณเชิงสะพานพุทธในปัจจุบัน) และกลายเป็นต้นแบบของโรงเรียนชายล้วนสังกัดรัฐบาลทั่วประเทศ
(ภาพตัวอย่างบรรยากาศห้องเรียนยุคโบราณของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย ยุคที่นักเรียนชายล้วนตัดผมทรงนักเรียน สวมเสื้อราชปะแตนหรือกางเกงขาสั้นสีดำ นั่งเรียนวิชาภูมิศาสตร์และการคำนวณจากครูฝรั่งและครูไทย บนโต๊ะไม้โบราณที่มีกลิ่นอายความมุ่งมั่นเพื่อเติบโตไปเป็นเสาหลักของบ้านเมือง)
การหลั่งไหลของโรงเรียนคริสเตียน และ “จตุรมิตรสามัคคี” ความผูกพันเกือบศตวรรษ
นอกเหนือจากโรงเรียนหลวงของรัฐบาลแล้ว ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน คณะมิชชันนารีตะวันตกก็ได้เข้ามาเปิดโรงเรียนเอกชนชายล้วนเพื่อเผยแพร่ศาสนาและให้ความรู้สากล โดยมี 4 โรงเรียนเก่าแก่ที่ร่วมกันวางรากฐานและสร้างวัฒนธรรมชายล้วนจนเกิดเป็นเครือข่าย “จตุรมิตรสามัคคี” ที่โด่งดัง ได้แก่:
โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย (พ.ศ. 2395): ก่อตั้งโดยคณะมิชชันนารีอเมริกันเพรสไบทีเรียน ถือเป็นโรงเรียนเอกชนชายล้วนที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย (ก่อตั้งก่อนโรงเรียนหลวงของรัฐบาล)
โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (พ.ศ. 2425) : ก่อตั้งโดยพระราชดำริของรัชกาลที่ 5 เพื่อสร้างโรงเรียให้ลูกหลานข้าราชบริพารได้เติบโตขึ้นมาทำงานเป็นมหาดเล็กรักษาพระองค์ โรงเรียนหลวงชายล้วนแห่งแรก บ่มเพาะผู้นำประเทศ นายกรัฐมนตรี และนักวิชาการชั้นนำ
โรงเรียนอัสสัมชัญ (พ.ศ. 2428): บุกเบิกโดย “คุณพ่อกอลมเบต์” บาทหลวงชาวฝรั่งเศส วางรากฐานหลักสูตรภาษาฝรั่งเศสและภาษาอังกฤษชั้นสูง
โรงเรียนเทพศิรินทร์ (พ.ศ. 2428): สถาปนาขึ้นตามพระราชดำริของรัชกาลที่ 5 เพื่ออุทิศพระราชกุศลถวายแด่สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี พระบรมราชชนนี โดดเด่นด้านความเป็นสุภาพบุรุษลูกแม่รำเพย
เสน่ห์และภูมิปัญญา “ความเป็นพี่เป็นน้อง และจิตวิญญาณแห่งการแข่งขัน”
สิ่งที่ทำให้โรงเรียนชายล้วนในประเทศไทยยังคงรักษามนต์ขลังและสร้างแรงดึงดูดใจมาได้จนถึงทุกวันนี้คือ “ระบบ SOTUS และสายสัมพันธ์รุ่นพี่รุ่นน้อง (Alumni Connection) ที่เหนียวแน่นขั้นสุด” การเติบโตในสภาพแวดล้อมที่มีแต่ผู้ชายทำให้เด็กๆ กล้าที่จะแสดงออก เต็มที่กับกิจกรรมลุยๆ ทั้งฟุตบอล กองเชียร์ และแปรอักษร เกิดความผูกพันและร่วมมือกันในหมู่เพื่อนฝูงอย่างเหนียวแน่น ซึ่งสายสัมพันธ์เหล่านี้มักส่งผลดีต่อคอนเนกชันในโลกธุรกิจและการทำงานในอนาคต
บรรณานุกรม (Bibliography)
- ชาญวิทย์ เกษตรศิริ. (2550). วิวัฒนาการการศึกษาไทยกับกลุ่มโรงเรียนผู้นำ: สวนกุหลาบ เทพศิรินทร์ อัสสัมชัญ และกรุงเทพคริสเตียน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์.
- โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย. (2555). ศตวรรษานุสรณ์สวนกุหลาบวิทยาลัย: ประวัติศาสตร์การก่อตั้งและบทบาทสุภาพบุรุษสวนกุหลาบในการพัฒนาชาติ. กรุงเทพฯ: สมาคมศิษย์เก่าสวนกุหลาบวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์.
- พิษณุ อรรถกาวี. (2556). มิชชันนารีกับการสร้างโรงเรียนชายล้วนแห่งแรกในสยาม: กรณีศึกษาโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย. นนทบุรี: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
- หอจดหมายเหตุอัสสัมชัญ. (2561). ประวัติศาสตร์อัสสัมชัญ: บันทึกคุณพ่อกอลมเบต์และรากฐานการศึกษาสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: มูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลแห่งประเทศไทย.
อ่านบทความที่เกียวข้อง
www.SHOP-DEK.com 
ใส่ความเห็น