หญิงหลายคนน่าจะคุ้นเคยกับอาการ PMS หรืออารมณ์สวิง หงุดหงิดง่าย เจ็บหน้าอกช่วงก่อนมีประจำเดือนกันเป็นอย่างดี แต่รู้ไหมครับว่า… ถ้าอาการเหล่านั้นรุนแรงถึงขั้นดิ่งสุด ขัดขวางการใช้ชีวิตประจำวัน หรืออยากร้องไห้ตลอดเวลา นั่นอาจไม่ใช่แค่ PMS ธรรมดา แต่อาจเป็นสัญญาณของ PMDD โรคทางอารมณ์ที่รุนแรงกว่าที่คุณคิด วันนี้เราจะพามารู้จักกันว่า PMDD คืออะไร? ต่างจาก PMS อย่างไร? และอาการแบบไหนที่คุณกำลังเผชิญอยู่
PMDD คืออะไร?
PMDD ย่อมาจาก Premenstrual Dysphoric Disorder หรือ โรคอารมณ์แปรปรวนก่อนมีประจำเดือน จัดเป็นกลุ่มอาการทางจิตเวชและระบบสืบพันธุ์ที่มีความรุนแรง โดยอาการมักจะเกิดขึ้นเฉพาะในช่วง Luteal Phase หรือช่วงประมาณ 1-2 สัปดาห์ก่อนที่ประจำเดือนจะมา และอาการจะดีขึ้นอย่างรวดเร็วหรือหายไปหลังจากประจำเดือนเริ่มมาแล้ว
PMDD VS PMS ต่างกันยังไง?
แม้ว่าทั้งสองภาวะจะเกิดขึ้นในช่วงเวลาของรอบเดือนเดียวกัน แต่ระดับความรุนแรงและการส่งผลต่อชีวิตนั้นแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง สรุปให้เห็นภาพชัดๆ ดังนี้
| ข้อเปรียบเทียบ | PMS (Premenstrual Syndrome) | PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder) |
| ความรุนแรง | ระดับน้อยถึงปานกลาง พอกลั้นหรือทนได้ | รุนแรงมาก จนส่งผลกระทบอย่างมากต่อจิตใจ |
| อาการเด่น | มีทั้งอาการทางพฤติกรรม อารมณ์ และร่างกายควบคู่กัน | เด่นชัดทางอารมณ์ขั้นรุนแรง เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล โกรธง่าย |
| ผลกระทบต่อชีวิต | ยังพอประคับประคองชีวิตประจำวันได้ | ขัดขวางการใช้ชีวิตประจำวัน การทำงาน หรือความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง |
| ความชุกในผู้หญิง | พบได้บ่อยมาก (ผู้หญิงประมาณ 40% เคยมีอาการ) | พบในระดับรุนแรง/PMDD น้อยกว่า (ประมาณ 5-8%) |
PMS อาจทำให้คุณรู้สึก “หงุดหงิด เพลีย หรือตัวบวม” แต่ถ้าเป็น PMDD อารมณ์จะดิ่งลึก วิตกกังวล หรือโกรธเกรี้ยวรุนแรงจนส่งผลให้ประสิทธิภาพในการทำงานและความสัมพันธ์กับคนรอบข้างพังทลายลง
อาการของ PMDD มีอะไรบ้าง?
เกณฑ์การวินิจฉัยโรค PMDD ตามมาตรฐานสากล (DSM-V) ระบุว่าผู้ป่วยจะต้องมีอาการอย่างน้อย 5 อาการขึ้นไปในช่วงสัปดาห์สุดท้ายก่อนประจำเดือนมา โดยจะต้องมีอาการเด่นทางอารมณ์ (ในข้อ 1) อย่างน้อย 1 อาการ รวมกับอาการอื่นๆ ดังนี้:
1. อาการเด่นทางอารมณ์ (ต้องมีอย่างน้อย 1 อาการ)
- อารมณ์แปรปรวนอย่างเห็นได้ชัด (Marked affective lability): อยู่ๆ ก็เศร้า ร้องไห้ง่าย หรือไวต่อคำพูดคนอื่นเป็นพิเศษ
- โกรธหรือหงุดหงิดง่าย (Marked irritability or anger): มีความขัดแย้งกับคนรอบข้างเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
- ซึมเศร้าดิ่งและสิ้นหวัง (Marked depressed mood): รู้สึกหมดหวัง หรือมีความคิดตำหนิตนเอง
- วิตกกังวลขั้นสุด (Marked anxiety/tension): รู้สึกเครียดเกร็ง กระวนกระวาย หรือตื่นตระหนก
2. อาการร่วมทางพฤติกรรมและระบบประสาท
- ความสนใจในกิจกรรมเดิมๆ ลดลง (เช่น งาน, การเรียน, เพื่อน, งานอดิเรก)
- ขาดสมาธิ โฟกัสหรือตั้งใจทำอะไรได้ยากขึ้น
- อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย หรือไม่มีพลังงานอย่างรุนแรง
- พฤติกรรมการกินเปลี่ยนไป กินจุขึ้น หรืออยากกินอาหารบางชนิดเป็นพิเศษ
- ปัญหาเรื่องการนอนหลับ อาจนอนไม่หลับ หรืออยากนอนมากกว่าปกติ
- รู้สึกท่วมท้น (Overwhelmed) เหมือนควบคุมตัวเองหรือสถานการณ์รอบตัวไม่ได้
3. อาการทางร่างกาย
- เจ็บ คัดตึง หรือบวมบริเวณเต้านม
- ปวดตามข้อ ปวดกล้ามเนื้อ หรือปวดศีรษะ
- รู้สึกท้องอืด บวมน้ำ หรือน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นชั่วคราว
อาการแบบไหน… ที่ต้องรีบไปพบแพทย์?
เนื่องจากอาการของ PMDD อาจมีความคล้ายคลึงกับโรคทางจิตเวชอื่นๆ เช่น โรคซึมเศร้า (Major Depressive Disorder) หรือโรคตื่นตระหนก (Panic Disorder) หากคุณสังเกตว่าอาการเหล่านี้เกิดขึ้นเป็นประจำเกือบทุกเดือนติดต่อกัน และส่งผลเสียต่อการทำงาน การเรียน หรือความสัมพันธ์อย่างรุนแรง
แนะนำให้จดบันทึกอาการในแต่ละวันอย่างน้อย 2 รอบเดือน (เช่น การทำบันทึก DRSP) แล้วเข้าพบสูตินรีแพทย์หรือจิตแพทย์ทันที เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้องและการรักษาอย่างตรงจุด ไม่ว่าจะเป็นการปรับพฤติกรรม การใช้ยาปรับฮอร์โมน หรือยาในกลุ่มต้านเศร้า (SSRIs) เพื่อคืนคุณภาพชีวิตที่ดีในทุกๆ วันกลับมาครับ
เอกสารอ้างอิง (Bibliography)
- ปาณิศา ฮันตระกูล, พญ. และ วรชร ลัทธิวงศกร, อ.พญ. (2021). Premenstrual syndrome and Premenstrual dysphoric disorder. ภาควิชาสูติศาสตร์และนรีเวชวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. ค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2569, จาก https://w1.med.cmu.ac.th/obgyn/lecturestopics/topic-review/6891/
Read More :
www.SHOP-DEK.com 
ใส่ความเห็น