เชื่อว่าหลายคนคงเคยตกอยู่ในสถานการณ์กลืนไม่เข้าคายไม่ออก เมื่อมีอาการครืดคราดในลำคอแต่ดันอยู่ในที่สาธารณะหรือไม่มีทิชชู่ใกล้ตัว จนต้องตัดสินใจ “กลืนเสมหะ” ลงท้องไปอย่างเลี่ยงไม่ได้ แล้วสงสัยไหมว่าการทำแบบนี้บ่อยๆ จะส่งผลเสียต่อร่างกายหรือไม่? วันนี้เรามีคำตอบมาฝากค่ะ
กลืนเสมหะเป็นอะไรไหม?
คำตอบสั้นๆ คือ “โดยปกติแล้วไม่เป็นอันตรายร้ายแรง”
เสมหะ (Phlegm) คือสารคัดหลั่งที่ร่างกายสร้างขึ้นเพื่อดักจับเชื้อโรค ฝุ่นละออง และสิ่งแปลกปลอมในระบบทางเดินหายใจ เมื่อเรากลืนเสมหะลงไป มันจะเดินทางผ่านหลอดอาหารลงไปสู่ กระเพาะอาหาร ซึ่งมี “กรดในกระเพาะ” ที่มีความเข้มข้นสูงมากพอที่จะช่วยกำจัดเชื้อโรคส่วนใหญ่ที่ปนมากับเสมหะได้
Q&A : เกี่ยวกับการกลืนเสมหะ
- กลืนเสมหะ ติดเชื้อไหม? อย่างที่กล่าวไป กรดในกระเพาะอาหารจะทำหน้าที่ทำลายเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสในเสมหะให้ตายไป แต่หากคุณมีอาการติดเชื้อรุนแรง เช่น วัณโรค หรือโรคทางเดินอาหารบางชนิด การกลืนเชื้อลงไปปริมาณมากอาจไม่ส่งผลดีนัก แต่สำหรับไข้หวัดทั่วไปนั้นไม่มีปัญหาครับ
- กลืนเสมหะ ท้องเสียไหม? ในบางรายที่ กลืนเสมหะบ่อยๆ หรือมีปริมาณเสมหะมาก (เช่น ช่วงที่เป็นหวัดหนัก) เชื้อโรคหรือสารอักเสบที่ปนมากับเสมหะอาจหลุดรอดไปถึงลำไส้ จนทำให้เกิดการระคายเคืองและมีอาการท้องเสียเบาๆ หรือถ่ายเหลวได้ในบางคน
- กลืนเสมหะบ่อยๆ ส่งผลอย่างไร? การกลืนเสมหะบ่อยครั้งอาจทำให้รู้สึกมวนท้อง ท้องอืด หรือคลื่นไส้ได้ เพราะร่างกายได้รับเมือกและฟองอากาศลงไปในกระเพาะมากเกินไป
ขจัดเสมหะอย่างไรให้ถูกวิธี?
แม้การกลืนจะทำได้ แต่การ “กำจัดออก” ย่อมดีกว่าเสมอ เพื่อลดการสะสมของเชื้อโรคในร่างกาย
- การขากเสมหะ: ควรทำเบาๆ ไม่ควรเค้นแรงจนเกินไปเพราะอาจทำให้คออักเสบหรือเส้นเลือดฝอยแตกได้
- ดื่มน้ำอุ่นมากๆ: น้ำจะช่วยให้เสมหะที่เหนียวข้นละลายตัวและขับออกมาได้ง่ายขึ้น
- กลั้วคอด้วยน้ำเกลือ: ช่วยลดการอักเสบในลำคอและทำให้เสมหะหลุดลอกออกมาได้ดี
- ใช้ยาลดเสมหะ: หากมีอาการเรื้อรัง การปรึกษาเภสัชกรเพื่อใช้ยาละลายเสมหะจะช่วยให้ระบบทางเดินหายใจโล่งขึ้น
5 ยาละลายเสมหะ (Mucolytics) สำหรับเด็ก ตัวช่วยให้ลูกน้อยหายใจคล่อง ทานง่าย
อาการไอมีเสมหะในเด็กมักทำให้ลูกน้อยงอแง ทานข้าวได้น้อย และนอนหลับไม่สนิทเนื่องจากหายใจไม่สะดวก การเลือก ยาละลายเสมหะเด็ก ที่เหมาะสมจึงเป็นตัวช่วยสำคัญที่จะลดความเหนียวข้นของเสมหะ ทำให้ร่างกายขับออกมาได้ง่ายขึ้น วันนี้เราคัด 5 ยายอดนิยมที่คุณหมอและเภสัชกรแนะนำ
1. ยาละลายเสมหะ ยี่ห้อ Flemex Kids (เฟลมเม็กซ์ คิดส์)

ยาละลายเสมหะชนิดน้ำเชื่อมที่ได้รับความนิยมสูง มีตัวยาสำคัญคือ Carbocisteine ช่วยปรับโครงสร้างเสมหะให้เหลวลง
- จุดเด่น: รสสตรอว์เบอร์รี่ ทานง่าย ไม่ขม เหมาะสำหรับเด็กเล็ก
- สรรพคุณ: ช่วยบรรเทาอาการไอจากเสมหะเหนียวข้น ในกรณีที่เป็นหวัดหรือหลอดลมอักเสบ
2. ยาละลายเสมหะ ยี่ห้อ Fluimucil Kids (ฟลูอิมูซิล คิดส์)

มาในรูปแบบผงละลายน้ำ (Sachet) มีตัวยา Acetylcysteine (อะเซทิลซิสเทอีน) ซึ่งนอกจากจะละลายเสมหะได้ดีแล้ว ยังมีคุณสมบัติช่วยต้านอนุมูลอิสระเบื้องต้นด้วย
- จุดเด่น: กลิ่นส้มหอมสดชื่น พกพาสะดวก เพียงผสมน้ำสะอาดเล็กน้อยลูกก็ทานได้ทันที
- สรรพคุณ: ละลายเสมหะในโรคทางเดินหายใจทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง
3. ยาละลายเสมหะ ยี่ห้อ Bisolvon Kids (ไบโซลวอน คิดส์)

ยาชนิดน้ำเชื่อมที่มีตัวยา Bromhexine (บรอมเฮกซีน) ซึ่งช่วยกระตุ้นการสร้างสารคัดหลั่งที่ช่วยให้เสมหะใสขึ้น
- จุดเด่น: สูตรปราศจากแอลกอฮอล์และน้ำตาล (Sugar-free) ลดความกังวลเรื่องฟันผุในเด็ก
- สรรพคุณ: ช่วยขับเสมหะและบรรเทาอาการไออย่างมีประสิทธิภาพ
4. ยาละลายเสมหะ ยี่ห้อ Solmux Kids (โซลมักซ์ คิดส์)

อีกหนึ่งยารสผลไม้ที่มีส่วนผสมของ Carbocisteine ช่วยลดความหนืดของเสมหะได้อย่างรวดเร็ว
- จุดเด่น: ออกฤทธิ์เฉพาะจุดที่ระบบทางเดินหายใจ ช่วยให้ลูกน้อยขับเสมหะออกได้เองโดยไม่ต้องใช้แรงเค้นมาก
- สรรพคุณ: ใช้ในเด็กที่มีอาการไอและมีเสมหะค้างในลำคอหรือหลอดลม
5. ยาละลายเสมหะ ยี่ห้อ Mucinac (มูซินัค) แบบเม็ดฟู่หรือผง

แม้จะเป็นชื่อที่คุ้นเคยในผู้ใหญ่ แต่หลายแบรนด์มีขนาดโดสที่ปรับใช้สำหรับเด็กโตได้ (ภายใต้คำแนะนำของแพทย์) มีตัวยา Acetylcysteine
- จุดเด่น: ละลายน้ำง่าย มักมีรสเลมอนหรือส้ม ช่วยให้เด็กที่เริ่มทานยาเม็ดยากรู้สึกเหมือนดื่มน้ำผลไม้
- สรรพคุณ: ช่วยลดความเหนียวของเสมหะในเด็กโตและผู้ป่วยที่มีปัญหาหลอดลม
เทคนิคการ “ไอ” ขับเสมหะอย่างถูกวิธี (Huff Coughing)
บางครั้งการไอแรงๆ ก็เจ็บคอ ลองใช้เทคนิคนี้ดู:
- สูดลมหายใจเข้าช้าๆ ให้ลึกกว่าปกติเล็กน้อย
- กลั้นหายใจไว้ 1-3 วินาที
- พ่นลมหายใจออกจากลำคอแรงๆ (เหมือนการพ่นลมใส่กระจกให้เป็นฝ้า) โดยทำเสียง “ฮัฟ” (Huff) 2-3 ครั้งติดต่อกัน เสมหะจะเคลื่อนตัวขึ้นมาให้เราขากออกได้ง่ายขึ้น
การ กลืนเสมหะ ไม่ใช่เรื่องที่ต้องกังวลจนเกินเหตุ หากทำเป็นครั้งคราวเมื่อไม่สะดวกขากออก ร่างกายสามารถจัดการได้เอง แต่ถ้าคุณมีอาการเสมหะเรื้อรัง มีสีเขียวเข้ม มีเลือดปน หรือมีอาการเจ็บคออย่างรุนแรง แนะนำให้พบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริงจะดีที่สุด
Read More :
- Propoliz mouth spray แต่ละสูตรต่างกันยังไง? แบบไหนของเด็ก ของผู้ใหญ่
- เจาะลึกยา Amoxicillin สรรพคุณ วิธีใช้ และข้อควรระวังที่คุณต้องรู้
- Avamys Nasal Spray ราคาเท่าไหร่? (แบบ 60 และ 120 กด)
- ผลข้างเคียงของ Montelukast (Singulair) กินติดต่อกันได้ไหม?
- รู้จักยาซิงกูแรร์ (singulair) คือยาอะไร? สรรพคุณช่วยเรื่องอะไร?




ใส่ความเห็น