รู้จัก “ภูมิแพ้อากาศ คืออะไร?” เพื่อให้เข้าใจและแยกสาเหตุได้ถูกจุด

ในโลกยุคใหม่ที่มลภาวะและการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศทวีความรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ คำว่า “ภูมิแพ้อากาศ” กลายเป็นคำคุ้นหูของใครหลายคน ไม่ว่าจะเป็นเด็ก วัยรุ่น หรือผู้ใหญ่ก็ตาม แต่แท้จริงแล้ว โรคนี้คืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร และมีวิธีรับมือหรือป้องกันอย่างไรบ้าง บทความนี้จะพาไปรู้จัก “ภูมิแพ้อากาศ (Allergic Rhinitis)” แบบเจาะลึก

ภูมิแพ้อากาศ คืออะไร?

ภูมิแพ้อากาศ หรือชื่อทางการแพทย์ว่า Allergic Rhinitis คือการที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ในอากาศอย่างผิดปกติ เช่น ไรฝุ่น ละอองเกสรดอกไม้ เชื้อรา หรือขนสัตว์ โดยจะกระตุ้นให้เกิดอาการคล้ายหวัด เช่น คัดจมูก น้ำมูกไหล ไอ จาม คันจมูก และบางรายอาจมีอาการแสบตาหรือหูอื้อร่วมด้วย

แม้ว่าจะไม่ใช่โรคร้ายแรง แต่ภูมิแพ้อากาศก็ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว ทั้งในเรื่องการนอน การเรียน การทำงาน รวมถึงอารมณ์ของผู้ป่วยโดยเฉพาะในเด็ก

สาเหตุของภูมิแพ้อากาศ

ต้นเหตุของโรคภูมิแพ้ไม่ใช่ “อากาศ” อย่างที่ชื่อเรียกสื่อออกมาโดยตรง แต่เกิดจาก สารก่อภูมิแพ้ (allergens) ที่ลอยอยู่ในอากาศนั่นเอง ตัวอย่างเช่น:

ละอองเกสรดอกไม้ (Pollen): พบมากในฤดูใบไม้ผลิ
ไรฝุ่น (Dust mites): แพร่พันธุ์ในที่นอน ผ้าม่าน พรม
ขนและรังแคสัตว์เลี้ยง (Pet dander)
เชื้อราในอากาศ (Airborne mold spores)
มลภาวะในเมือง (Pollution & Smog)

บางคนจะมีอาการชัดเจนเฉพาะฤดู (seasonal allergic rhinitis) เช่น ช่วงหน้าหนาวหรือหน้าร้อน ขณะที่บางคนมีอาการตลอดปี (perennial allergic rhinitis)

อาการของโรคภูมิแพ้อากาศ

รู้จัก "ภูมิแพ้อากาศ คืออะไร?" เพื่อให้เข้าใจและแยกสาเหตุได้ถูกจุด — รู้จัก “ภูมิแพ้อากาศ คืออะไร?” เพื่อให้เข้าใจและแยกสาเหตุได้ถูกจุด

ผู้ที่เป็นโรคนี้จะมีอาการแตกต่างกันออกไป แต่พบได้บ่อยคือ:

จามต่อเนื่อง
น้ำมูกใสไหลไม่หยุด
คัดจมูก หายใจไม่สะดวก
คันตา แสบตา น้ำตาไหล
คันคอหรือระคายคอ
หูอื้อ หรือรู้สึกปวดหัวบ่อยๆ

โดยเฉพาะในเด็ก อาการภูมิแพ้อากาศมักจะทำให้หลับยาก เรียนไม่รู้เรื่อง และเสี่ยงต่อการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจซ้ำๆ

การวินิจฉัยและการรักษา

1. การวินิจฉัย
แพทย์จะใช้การซักประวัติ ร่วมกับการตรวจร่างกาย และอาจทำ Skin Prick Test หรือการตรวจเลือดเพื่อหาสารที่ก่อภูมิแพ้

2. การรักษา

หลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น: เช่น ใช้ปลอกหมอนกันไรฝุ่น, ใช้เครื่องฟอกอากาศ
ยาแก้แพ้ (Antihistamines): เช่น loratadine, cetirizine
ยาพ่นจมูก (Nasal corticosteroids): ช่วยลดการอักเสบในโพรงจมูก
การรักษาด้วยภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy): เหมาะกับผู้ป่วยที่แพ้หนักและรักษาด้วยยาไม่ดีขึ้น

วิธีป้องกันและดูแลตัวเอง

หมั่นทำความสะอาดที่นอน ผ้าม่าน และของเล่นเด็ก
หลีกเลี่ยงสัตว์เลี้ยงถ้าแพ้ขน
หลีกเลี่ยงพื้นที่มีละอองเกสรหรือฝุ่นหนาแน่น
สวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ในที่สาธารณะ
ใช้เครื่องฟอกอากาศในห้องนอน
ดื่มน้ำมากๆ และนอนหลับให้เพียงพอเพื่อเสริมภูมิคุ้มกัน

โรคภูมิแพ้อากาศในเด็กสำคัญแค่ไหน?

เด็กเป็นกลุ่มเสี่ยงที่อาการอาจลุกลามเป็นโรคเรื้อรัง เช่น หืดหอบ (asthma) หรือ ไซนัสอักเสบ (sinusitis) ได้ง่าย จึงควรสังเกตและพาไปพบแพทย์หากมีอาการจามหรือคัดจมูกบ่อยโดยไม่เป็นหวัด

“ภูมิแพ้อากาศ” แม้ไม่ใช่โรคร้ายแรงถึงชีวิต แต่ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันในทุกมิติ ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ การรู้เท่าทัน ป้องกัน และรับมืออย่างเหมาะสม จะช่วยให้ชีวิตมีคุณภาพมากยิ่งขึ้น

หากคุณหรือบุตรหลานมีอาการบ่งชี้ ควรรีบพบแพทย์เพื่อรับคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ และอย่าลืมเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสม เช่น ผ้าปูที่นอนกันไรฝุ่น หรือเครื่องฟอกอากาศคุณภาพ ซึ่งหาซื้อได้ที่ Shop-dek.com เราคัดสรรของดี ปลอดภัยสำหรับทุกครอบครัว

บรรณานุกรม (References)

Mayo Clinic. (2024). Allergic Rhinitis (Hay fever). https://www.mayoclinic.org
American Academy of Allergy, Asthma & Immunology (AAAAI). (2023). Allergic Rhinitis. https://www.aaaai.org
WebMD. (2024). What Is Allergic Rhinitis?. https://www.webmd.com/allergies/what-is-allergic-rhinitis
CDC – Centers for Disease Control and Prevention. (2023). Allergy and Asthma Information. https://www.cdc.gov
Harvard Health Publishing. (2022). Allergic rhinitis: Treatments and home remedies. https://www.health.harvard.edu

คำค้นหา : ภูมิแพ้, ภูมิแพ้ อากาศ, โรคภูมิแพ้ อากาศเย็น, ภูมิแพ้อากาศ ภาษา อังกฤษ

www.SHOP-DEK.com