รู้จักยาแก้แพ้แบบง่วง และไม่ง่วง ต่างกันอย่างไร?

เมื่ออาการแพ้เริ่มมาเยือน เช่น น้ำมูกไหล คัดจมูก หรือผื่นขึ้น หลายคนมักหยิบ ยาแก้แพ้ มาทานทันที แต่รู้หรือไม่ว่า “ยาแก้แพ้” แบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ แบบง่วง กับ แบบไม่ง่วง และแต่ละแบบก็มีข้อดีข้อเสียแตกต่างกัน

ถ้าคุณเคยกินยาแล้วง่วงจนหลับคาโต๊ะทำงาน หรือไม่ง่วงแต่ก็ไม่หายขาดจากอาการแพ้ ลองมาทำความเข้าใจความแตกต่างของยาแก้แพ้ทั้ง 2 ประเภทนี้ให้ลึกขึ้น แล้วเลือกใช้ให้เหมาะกับร่างกายและไลฟ์สไตล์ของคุณ

ยาแก้แพ้คืออะไร?

รู้จักยาแก้แพ้แบบง่วง และไม่ง่วง ต่างกันอย่างไร?

ยาแก้แพ้ (Antihistamines) คือยาที่ช่วยยับยั้งการทำงานของ ฮิสตามีน (Histamine) ซึ่งเป็นสารที่ร่างกายหลั่งออกมาเมื่อเกิดปฏิกิริยาภูมิแพ้ ทำให้เรารู้สึกคัน จาม น้ำมูกไหล หรือลมพิษ ยาแก้แพ้จึงเป็นทางออกเบื้องต้นที่ใช้กันอย่างแพร่หลายทั้งในเด็กและผู้ใหญ่

โดยยาแก้แพ้ที่มีขายในร้านขายยา สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่

1. ยาแก้แพ้แบบง่วง (Sedating Antihistamines)

ยากลุ่มนี้เป็นกลุ่ม “ดั้งเดิม” ที่มีใช้มานาน และยังคงใช้อยู่ในปัจจุบัน เพราะให้ผลในการบรรเทาอาการได้ดีมาก โดยเฉพาะอาการน้ำมูกไหล คัดจมูก และผื่นคัน

ตัวอย่างยาที่อยู่ในกลุ่มนี้:

คลอเฟนิรามีน (Chlorpheniramine)
ไดเฟนไฮดรามีน (Diphenhydramine)
ไดเมนไฮดริเนต (Dimenhydrinate)
ไฮดรอกไซซีน (Hydroxyzine)
บรอมเฟนิรามีน (Brompheniramine)

คุณสมบัติเด่น:

ออกฤทธิ์เร็ว ช่วยลดน้ำมูกและอาการคันได้ดี
ใช้บรรเทาอาการเมารถเมาเรือ
ราคาย่อมเยา

ข้อเสียและข้อควรระวัง:

ทำให้ง่วงซึมมาก ควรหลีกเลี่ยงการขับรถหรือควบคุมเครื่องจักร
อาจทำให้ปากแห้ง คอแห้ง ตาพร่า และน้ำหนักตัวเพิ่ม
ไม่ควรใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี
ส่งผลต่อความจำในผู้สูงอายุ

2. ยาแก้แพ้แบบไม่ง่วง (Non-Sedating Antihistamines)

ยากลุ่มใหม่ที่พัฒนาขึ้นเพื่อแก้ไขข้อเสียของยากลุ่มดั้งเดิม โดยทำให้ผ่านเข้าสู่สมองได้น้อย จึงลดผลข้างเคียงเรื่อง “ง่วงซึม” ได้ดี

ตัวอย่างยาที่อยู่ในกลุ่มนี้:

เซทิริซีน (Cetirizine)
เลโวเซทิริซีน (Levocetirizine)
ลอราทาดีน (Loratadine)
เฟโซเฟนาดีน (Fexofenadine)

คุณสมบัติเด่น:

ไม่ทำให้ง่วง หรือทำให้ง่วงน้อยมาก
เหมาะกับผู้ที่ต้องทำงานหรือขับรถ
รับประทานเพียงวันละ 1 ครั้ง

ข้อเสียและข้อควรพิจารณา:

ลดน้ำมูกได้ไม่ดีเท่ายากลุ่มดั้งเดิม
ราคาอาจสูงกว่าเล็กน้อย
ยังอาจทำให้เกิดอาการปากแห้ง แต่พบน้อยกว่ากลุ่มง่วง

เปรียบเทียบ ยาแก้แพ้แบบง่วง vs ไม่ง่วง

ประเด็น	แบบง่วง (ดั้งเดิม)	แบบไม่ง่วง (กลุ่มใหม่)
อาการง่วงซึม	ง่วงมาก	ไม่ง่วง หรือ ง่วงน้อยมาก
ความสามารถในการลดน้ำมูก	ดีมาก	ปานกลาง
ผลข้างเคียงอื่น ๆ	ปากแห้ง คอแห้ง ตาพร่า	พบน้อยกว่า
ความถี่ในการกิน	ทุก 4–6 ชั่วโมง	วันละครั้ง
เหมาะกับใคร	ผู้ที่ต้องการผลรวดเร็ว ไม่ต้องทำงานหนัก	ผู้ทำงาน ขับรถ หรือเรียนหนังสือ

แล้วเราควรเลือกใช้แบบไหนดี?

การเลือกใช้ยาแก้แพ้ควรพิจารณาจากหลายปัจจัย เช่น

อาการแพ้หนักแค่ไหน
ต้องทำงานที่ใช้สมาธิไหม
เคยมีผลข้างเคียงจากยาแบบไหนหรือเปล่า
เด็ก ผู้สูงอายุ หรือหญิงตั้งครรภ์ ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ

ตัวอย่าง:

ถ้าคุณมีน้ำมูกไหลแรงและไม่ได้ขับรถ: ใช้ยาแบบดั้งเดิม เช่น คลอเฟนิรามีน
ถ้าแพ้อากาศตอนเช้าแต่ต้องไปทำงาน: ใช้ยาแบบไม่ง่วง เช่น ลอราทาดีน

ยาแก้แพ้ทั้งแบบง่วงและไม่ง่วงมีบทบาทของตัวเอง ต่างก็มีข้อดี–ข้อเสียที่แตกต่างกันไป ผู้ป่วยจึงควรเลือกใช้ตามลักษณะอาการ และไม่ควรใช้ยาโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร โดยเฉพาะในกลุ่มเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุ เพื่อป้องกันผลข้างเคียงไม่พึงประสงค์

แหล่งข้อมูลอ้างอิง:

ภญ.นันทพร เล็กพิทยา. “รู้จักยาแก้แพ้แบบง่วง และไม่ง่วง ต่างกันอย่างไร.” คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

www.SHOP-DEK.com